เลือกผู้รับเหมาอย่างไร? เช็กสัญญาและงวดงานก่อนจ่าย

1. ตรวจตัวตนให้ตรงกับคนรับงานและรับเงิน

ขอชื่อ ที่อยู่ และข้อมูลติดต่อให้ครบ พร้อมตรวจว่าใครเป็นคู่สัญญาและใครมีอำนาจลงนาม หากจ้างบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน ให้ตรวจหนังสือรับรองและข้อมูลผ่าน DBD DataWarehouse+ ประกอบ

การจดทะเบียนยืนยันข้อมูลตัวตนส่วนหนึ่ง แต่ยังต้องดูผลงาน ทีมงาน และความสามารถในการรับงานเพิ่มเติม

2. ดูงานจริง และถามเจ้าของบ้านที่เคยใช้บริการ

ภาพผลงานช่วยให้เห็นรูปแบบงาน ส่วนการดูหน้างานจริงช่วยให้เห็นวิธีทำงาน ควรขอดูทั้งงานเสร็จแล้วและงานที่กำลังก่อสร้าง โดยได้รับอนุญาตจากเจ้าของสถานที่

• ใครรับผิดชอบหน้างาน และติดต่อได้อย่างไร?
• แจ้งความคืบหน้าและปัญหาบ่อยแค่ไหน?
• งานเพิ่มมีราคาให้ตกลงก่อนทำหรือไม่?
• ส่งมอบและกลับมาแก้ข้อบกพร่องอย่างไร?

สอบถามประสบการณ์หลังเข้าอยู่ด้วย เพราะคุณภาพบริการยังสำคัญหลังวันส่งมอบ

3. เปรียบเทียบบนขอบเขตงานเดียวกัน

ส่งแบบ รายการวัสดุ และขอบเขตงานชุดเดียวกันให้ผู้รับเหมาแต่ละราย แล้วตรวจว่าข้อเสนอรวมรายการเหล่านี้หรือยัง

คำว่า “เหมารวม” ควรแจกแจงว่ารวมอะไร และไม่รวมอะไร

อ่านประกอบ: BOQ คืออะไร? เจ้าของบ้านควรอ่านอย่างไร

4. สัญญาต้องบอกได้ว่า “งานเสร็จ” หมายถึงอะไร

สัญญาควรมีรายละเอียดให้ตรวจสอบได้ ไม่ปล่อยให้แต่ละฝ่ายเข้าใจคำเดียวกันคนละแบบ ก่อนลงนามให้ตรวจอย่างน้อยดังนี้

• คู่สัญญาและสถานที่ก่อสร้าง
• แบบ BOQ และรายการวัสดุฉบับที่ตกลงใช้
• ราคาค่าจ้าง ภาษี และรายการที่ไม่รวม
• หน้าที่จัดหาวัสดุและดำเนินการขออนุญาต
• วันเริ่ม ระยะเวลาก่อสร้าง และเงื่อนไขขยายเวลา
• งวดงาน หลักเกณฑ์ตรวจรับ และกำหนดชำระเงิน
• ขั้นตอนอนุมัติงานเพิ่ม–ลด
• การแก้งานบกพร่อง รับประกัน และบอกกล่าวเมื่อผิดสัญญา

อ่านต่อ: แนวทางเตรียมเอกสารยื่นขออนุญาตก่อสร้าง

5. แบ่งงวดจ่ายตามผลงานที่ตรวจรับได้

จำนวนงวดควรเหมาะกับลำดับงานและมูลค่าโครงการ ไม่มีจำนวนงวดเดียวที่เหมาะกับบ้านทุกหลัง ควรกำหนดผลงานที่ต้องเสร็จและวิธีตรวจรับให้สัมพันธ์กับยอดเงิน

ตัวอย่างนี้เป็นแนวทางเขียนเงื่อนไข ไม่ใช่ตารางงวดเงินสำเร็จรูปสำหรับทุกโครงการ

หากมีเงินล่วงหน้า ให้ระบุวัตถุประสงค์และวิธีหักคืนจากงวดงาน หากตกลงกันเงินประกันผลงาน ให้เขียนจำนวน เงื่อนไข และกำหนดคืนให้ชัด

6. ก่อนโอนแต่ละงวด ตรวจให้ครบ 5 อย่าง

1. ผลงานจริง
   เทียบกับเงื่อนไขงวดในสัญญา
2. คุณภาพและผลทดสอบ
   ให้ผู้มีความรู้ตรวจงานที่ต้องใช้ความเชี่ยวชาญ
3. งานค้างและข้อบกพร่อง
   บันทึกผู้รับผิดชอบและกำหนดแก้ไข
4. ยอดเบิกสุทธิ
   ตรวจงานเพิ่ม–ลดและเงินล่วงหน้าที่ต้องหัก
5. หลักฐานให้ครบ
   ใบขอเบิก บันทึกตรวจรับ ภาพถ่าย สลิป และใบรับเงิน

งานที่จะถูกปิดทับ เช่น เหล็กเสริมก่อนเทคอนกรีตหรือท่อก่อนปิดผิว ควรวางแผนตรวจในเวลาที่เหมาะสม ก่อนมองไม่เห็นรายละเอียด

7. เปลี่ยนงานเมื่อไร ตกลงราคาและเวลาก่อนทำ

การเปลี่ยนวัสดุ ย้ายตำแหน่ง หรือเพิ่มพื้นที่ อาจกระทบทั้งเงินและเวลา ควรมีเอกสารงานเพิ่ม–ลดระบุว่า เปลี่ยนอะไร เพิ่มหรือลดเงินเท่าไร กระทบวันส่งมอบหรือไม่ และใครอนุมัติเมื่อใด

แม้คุยผ่านแชต ก็ควรรวบรวมรายละเอียดและยืนยันตรงกันก่อนเริ่มงาน

8. สัญญาณที่ควรหยุดตรวจสอบก่อนจ่าย

• เร่งให้โอนโดยไม่แจกแจงขอบเขตงาน
• ขอเบิกนอกงวดโดยไม่มีรายการรองรับ
• เปลี่ยนวัสดุโดยไม่ขออนุมัติ
• ไม่ออกหลักฐานรับเงิน
• ปฏิเสธการตรวจงานหรืออธิบายความคืบหน้าไม่ได้

สิ่งเหล่านี้เป็นเหตุให้ควรสอบถามและตรวจเอกสารเพิ่มเติม ยังไม่ใช่ข้อสรุปว่าผู้รับเหมารายนั้นทุจริต หากเกิดข้อพิพาทควรรวบรวมหลักฐานและขอคำปรึกษาก่อนใช้สิทธิตามสัญญา